![]() |
Wugi's TaalBaal Klare kleretaal erger je niet Guido "Wugi" Wuyts Dilbeek, Belgium, Europe, World, Solar System, Milky Way, Local Cluster, ... |
Huh? Kwaaltjes? Welke kwaaltjes?
Het gaat hem me niet om regionale verschillen. Dat hun in Holland het zo
zeggen en dat 'm in Vlaanderen gij en gijlen en zijlen zegt is geen taalkwaal
van het AN. Het gaat ook niet om Belgicismen waarvan op het Net nu hele lijsten
staan (zie bijv. bij Taalzaak onder Taalportaal/Taalbank), en evenmin om hun
wellicht eventueel mogelijk gebeurlijke Hollandse tegenhangers :-o)
Noch om een occasioneel anders getint uitdrukkinkje of termpje waarmee
bijvoorbeeld een achteloze Vlaming zoals ondertekende hele discussielawines kan
ontketenen in een Nederlandse taalnieuwsgroep.
Het gaat om wat standaardtaal wil zijn, en wel om wat welwillende waakhonden daarbij vooralsnog niet door de beugel vinden kunnen gaan :-o)
Uitschuivers in Vlaanderen:
Cikorei, Chikorei (van de Chiro).
Onderzoék,onderwèijs,onderhoùd.
Museom, minimom, maximoem.
De krachtmeeting in Moskou.
Frankrëk is niet belangrëk.
Geplogendheden.
Hardnekkigere klanken worden onder Verkavelingsvlaams behandeld.
Overigens. Laat ons in de omgangstaal maar wat meer verbogen blijven
spreken. Zolang we diene stoel en die tafel
blijven zeggen, blijven we de geslachten onthouden, en waarom
zouden we niet ? En waarom erkennen de taalhogepriesters niet het
fiasco van de jij-vorm in Vlaanderen? Waarom moeten onze
mediamensen in hun interviews deze vorm blijven hanteren, die
noch de hunne, noch die van de geïnterviewde is? Met de verjeuwing tot gevolg
die onder Verkavelingsvlaams wordt behandeld (zie teloorgang van een
voornaam woord).
Waarom mogen geslachten en
gij-vorm niet als gelijkwaardige varianten van het algemeen
Nederlands worden beschouwd, temeer daar hun Noordnederlandse
tegenhangers in de richting van een verarming gaan?
Hardnekkigheidjes in Nederland:
Op-e-gee-mment is 'tuuk de plietsie bezig met de koo-nke bewaking.
De nieuoewwe eeuoeww.
Compenzaties:
Sesenzestig. Sevenenzeventig. De fieze-president. De tweede ferzie van Kramer
ferzus Kramer. Het uniferzum, een uniferzeel tja. Conferzatie: baby's ferferzen.
En wat dach u van de soowsjaal-fineshejle situaatsie, fan feejl
pelang of niet ?
Of van Thetcher, gehendikept (ooit een koddig misverstand met Paul
De Leeuw gezien, maar vergeten welk:), zeppen, de trem, kesh, een pot dsjem, een ect,
rielext in me kerrefen op de kemping, Joenifek (lees: Univac).
Een kluif voor de reXHéérXHe (recherche met Hollands-Chinese
tongval). Tenzij je de riesjoeurts verkiest (research voor de
ingewijden). Eens aan de MaarreXHoowseij vragen wat zij erfan
finden.
Geen eind-n in naamwoorde en werkwoorde meer wille gebruike, zelfs niet in nege tegedele of seuve regeweke, maar wel waar het niet gevraagd is, zoals ze-n-'et wel eens durven te stellen asje-n-een beetje oplet.
De teloorgang van een geslacht 1.
De gekende verharing (van het-woorden):
Het comité heeft haar jaarlijks witboek uitgegeven. Het
bestuur heeft tijdens de persconferentie haar besluiten
verduidelijkt. Het land heeft de UNO gevraagd om te helpen bij
het oplossen van haar schuldenprobleem. Het succes van dit
initiatief zal hopelijk haar inrichters ertoe aanzetten om ermee
door te gaan. Omdat het Westen beter de media beheerst, groeit de
invloed van haar kunst. Het katholiek onderwijs raadt haar
inrichtende machten de verspreiding van deze agenda's af. Het
Vlaams Blok zegt dat zij het bewuste pamflet niet heeft
uitgegeven. Een klein ziekenhuis in Noordoost-Brussel heeft wel
haar reden van bestaan. Het leger, het stadspersoneel, het
huiswerk, het front, het ANC, het Westers Bondgenootschap, het
Kremlin, het regime, Brussel, Europa, het parlement, noem maar
op, ieder draagt haar steentje bij.
Door haar diensten aan te bieden... behoudt de Navo zijn
opdracht... en houdt ze ook een zekere controle.
De PS eiste van zijn kant het ontslag van premier Cresson, die
zij niet in staat achtte...
Als het ANC haar gewapende vleugel zou opheffen.
België is het enige land dat landlopers straft en ze doet dat...
Peking, dat al haar kandidaten zag voorbijgestoken...
Canada wil de oorspronkelijke bewoners haar rechten teruggeven.
(!)
...dat het Westers bondgenootschap voor het eerst in haar
geschiedenis...
Een aantal Belgische banken verlaagt haar
hypothecair tarief.
Waardoor het leger haar taak niet meer aankan.
Het protest van de leraren is over haar hoogtepunt (hopelijk
heeft ze er toch nog van genoten !).
De teloorgang van een geslacht 2.
Nu ook de verhetting (van de-woorden):
De Russische federatie zegt dat het de Serven steunt. Nog een
andere republiek, de Oekraïne, wil alleen meewerken als het...
De titelverdediger de Verenigde Staten, dat Cuba versloeg...
Dan is er nog de Sovjetunie dat politiek en economisch op de dool
is.
De teloorgang van een voornaam woord.
Zie ook de tegenhanger bij Verkavelingsvlaams.
Streekgebonden:
In Nederland hebben hun natuuk toenemende invloed.
In Vlaanderen komt hem soms eens kijken.
Kwalerig:
Wij viseren niet de groenen maar zij die hen misbruiken.
Dat moet een man als hem niet zeggen.
Ik heb het niet begrepen op mensen als hij.
Groter als mij. Even groot dan haar.
De eerste regeringsleider van een Warschaupactland dat
de NAVO-secretaris-generaal ontmoet.
Het resultaat van deze initiatieven (...) kwamen de inwoners
ten goede. De resultaten van dit initiatief (...) is een steun
voor de deelnemers.
(Een constructie vers uit
Nederland:)... zal een groot aantal centra haar deuren moeten
sluiten.
...hebben de Verenigde Staten haar conclusies getrokken.
De Verenigde Staten ontkent dat...
De meest wilde sprongen die de dollar hebben
gemaakt.
Verklaringen die hij voordien had afgelegd maar (die) pas later
tot een onderzoek zou leiden.
Slecht management o.m. politieke benoemingen aan de top, leidden
tot...
...dat het voedsel en andere goederen bij de gewone man
terechtkomt.
Een van die landen die het hard te verduren kreeg.
Hier lag tonnen informatie.
Er werd nog een hoop andere documenten gevonden.
Meer dan de helft van alle luchthavens zitten zonder brandstof.
Er zijn één dode gevallen en drie gewonden.
Verschillende andere mensen, onder wie een kind, werd gewond.
Controleurs in burger is
veel efficiënter volgens de NMBS.
Als overheidssubsidies de belangrijkste bron van inkomsten is...
...dat de rechten van de Duitse minderheid een binnenlandse zaak
is.
...dat kleinere scholen veel beter was.
Achteraf bleek dat leugens.
Het hoeft toch niet altijd leugens te zijn.
De mensen worden verzocht, worden gevraagd om...
Vervlakking is mode. Of omgekeerd?
Wat modismen betreft is het zo dat ik er niet van hou.
Op het vlak
van het dagdagelijks taalgebruik vind ik het ergens nodig om naar
de massa toe in alle duidelijkheid te stellen dat wij niets met
iets gezegd willen hebben.
<irritant> En
hij zei van: nu is het genoeg! En denk je dan niet van: laat ik
er maar mee ophouden? Dat is zo iemand van: alles voor zich,
niets voor een ander.
Hoe zorgzaam met de taal wordt
omgesprongen blijkt ook uit een beluistering van waar
tegenwoordig allemaal voor wordt gezorgd:
De overstromingen
zorgden voor de nodige ellende. De orkaan zorgde voor een totale
ontreddering van de communicatiemiddelen. Het zonnige weekend
zorgde voor enkele betreurenswaardige ongevallen.
Zie ook enkele sprokkels bij Verkavelingsvlaams.
Hier ziet men "ter zijne tijd" van alles gebeuren.
Te zijner tijd, tot zijn (vrouwelijke) tijd. Te allen tijde, tot
alle (mannelijke) tijd. Terzelfder tijd, tot dezelfde tijd. Te
mijnen huize, tot mijn huis. Ten vaders huize, tot het huis van
vader. Ten langen leste, tot het lange laatste.
Verbogen infinitieven en deelwoorden: een niet te onderschatten
probleem. Het "te verschijnen nummer" zou naar het
schijnt niet mogen want het nummer kan niet verschenen worden.
Een niet te overzien slachtveld, en niet te verstaan gewauwel, we
zien nog een infinitief. Maar niet te voorziene gevaren, goed te
begane paden, aai, verbuigingspijn? (Hier blijkt goed hoe in de
slijtageslag van de Nederlandse verbuiging alles kan, zolang er
maar op -e kan worden geëindigd. Het Duits gebruikt hier het
participium. De "normale" infinitieven doen niet anders
: de uitgang -e(n) wordt aangevoeld als verbuigingsuitgang).
Hetzelfde gebeurt met: goude(n) kralen, overwonne(n) vijand.
Vroeger zei men nog goudene uren, verlorene liefdes. Veelbegane
en platgetrede(n) paden... Een juweeltje, opgepikt o.a. in een
tijdschrift voor intellectuele pinguins: zelf-voorzienende
kolonie.
Wèg dieeind-n bij meervouden en infinitieven. Maar ook andere
woorden? Kijk maar es aan tege zeve regeweke, teves ee lode deke
over 's leves wapegekletter, 't is gee goe teke.
... ter bestemde plaatse (10 voor taal).
Nog wat pijnscheuten: de overige (personen); de overigen
(dingen); duizende mensen; deze geplogendheid; de burgemeesters A
en B in wiens gemeenten...; de Indianen op wiens gebied...; het
mest.
Zie ook de translaties van Verkavelingsvlaams.
Hier toch een vraagje. Kunnen stapel-te's komen te vervallen in volgende
voorbeelden, of kunnen sommige volgorden niet?
Door dat te proberen (te) doen... ; door te proberen dat te doen...
Om dat te durven (te) stellen... ; om te durven zoiets te stellen...
In plaats van te
beginnen (te) studeren... ;
Hij is begonnen te studeren; hij is beginnen (te) studeren.
Hij dreigt buitenspel te komen (te)
staan.
Om te proberen de RTT dynamisch te maken. Om de RTT te
proberen dynamisch (te) maken.
Dat een mogelijke vernieuwing pas mogelijk is als...
De mogelijke scenario's voor een mogelijke interventie...
De opbrengst van deze heffing zou ...frank opbrengen.
Goedkope prijzen. De prijzen zijn te duur. Uit de markt geprezen.
Samen met Nederland is een spoedvergadering van de
Veiligheidsraad gevraagd (door Duitsland).
Opgravingen in Canada hebben Vikingmantelspelden ontdekt.
De kindersterfte in Irak verviervoudigd (voor +400%).
Het verbod om gedurende 1 maand geen vogelmarkt meer te houden.
Inspanningen om te beletten dat dit recht geen dode letter
blijft...
De 12 moeten de burger vertrouwen schenken in hun instellingen.
(!??)
De doortrapte gijzelaars...De gewetenloze martelaars (sic!).
Tientallen clans vochten soms met, dan tegen elkaar. (!)
Butros Gali waarschuwde voor een militaire interventie in Bosnië
(dreigde? bezwoer?).
De sporen die in 't verlengde van de toren liggen (! lees: in
wier verlengde de toren staat).
Vertaalstunts ener ondertiteling.
(in een misdaadserie, over de eenvormigheid van skinheads)
Ces types ont l'air d'être uniformisés --> het lijkt of ze
een uniform dragen.
(journaal VTM)
...qui de leur propre chef étaient présents comme invités.
--> ...die daar door hun bazen uitgenodigd waren (!).
(Duits komisch programma door Hollanders voor Engelse zender
ondertiteld)
Ich fuehle Buerste auf meinen Lippen! --> I feel breasts on my
lips!
(het Duits gaf een geestige beschrijving over plotse baardgroei,
maar onze schalkse taalgoeroes hadden het nog geestiger
begrepen...)