Nijverheid
Home Up Inhoud Wandelgebieden Natuurgidsen Schilde Natuurlinks Kalender Focus

 

Inhoud
Wandelgebieden
Natuurgidsen Schilde
Natuurlinks
Kalender
Focus




 

Nijverheidsgewassen, keukenkruiden, geneeskruiden, …

Aardpeer Helianthus tuberosus

De knollen = voedsel, voorloper v/d aardappel. Cfr Zonnebloem.

Bergamotplant Monarda

Sierplant. Bladeren gebruikt in de keuken(pasta’s)

Besanjelier Cucubalus baccifer

Baccifer = besdragend(zwarte bessen à vogels), zo-ook Nl. Naam. Overblijvende zeldzame klimplant(in Be. ?)

Bochtig Havikskruid Hieracium maculatum

Composiet. = Gevlekt havikskruid. Zeldzaam. Oorsprong = Centraal Europa.

Boekweit Fagopyrum esculentum

Duizendknoopfamilie. Driehoekig vruchtje zoals de beuk à boek.

Pap, meel(pannekoeken), GEEN graan!, zaadjes bevatten zetmeel, "graan" van de arme boer. De zwarte zaadpellen werden in hoofdkussens gedaan. Vogelvoer.

Boekweit met spinazie: 100g boekw., 1 eetl. Sesamzaad, 300g spinazie(fijngesn.), 1 kl. ui, 1,5dl water, 1 eetl. Tamari(of sojasaus)

Bolderik Agrostemma Githago

"Hemelroosje", Agrostemma= sieraad van de akker. Giftige gitzwarte zaden, à graan(rogge), cfr Moederkoorn.

(Bonte) Citroenmelisse Melissa officinalis

Afkomstig v. M. Zeegebied(oude cultuurplant). Trekt vooral bijen aan. Aromatische drankjes, thee, salades.

Geneeskracht: Cattare, koorts, hoofdpijn, winderigheid, griep, tandpijn. Recent: ?depressiva

(Bonte) Witte Munt Mentha suaveolens

Niet verwarren met de wollige munt! Thee, keukenkruid.

Borstelkrans Clamintha clinopodium(Satureja vulgaris)

Lipbloemige. In de M.E. samen met biezen op de vloer gestrooid(geur).

Chinese Bieslook Allium tuberosum

Tuberosum = met knobbels. Keuken. Chinese kruidengeneeskunde: nieren, impotentie, rug, …

Citroen-Verbena Lippia triphylla

Ingevoerd in Europa i/d 17e E. vanuit Z. Amerika. Koortsdrijvend, kalmerend. Cfr munt, melisse. Bevat aromatische olie.

Dolle Kervel Chaerophyllum temulum

Gif è duizelig, dronken à dol

Donkere Ooievaarsbek Geranium phaeum

Stinzenplant. Schaduwplant.

Duinroos Rosa pimpinellifolia

Synoniem: Rosa spinossissima. Sierplant(Europa <1600aanwezig). In Be op droge kalkhellingen.

Duizendblad(Gewoon) (Achillea millefolium)

Composiet. Achilles zou ook zijn tegenstrever met deze plant genezen hebben, de etherische oliën zijn geneeskrachtig(looistoffen zijn bloedstelpend). Millefolium slaat op de talloze slippen in de bladeren. Standplaats = grasland en langs wegen.

Geneeskracht: Een van de oudste bloedstelpende planten(looistoffen). Hij verhoogt de adrenaline.

Door de zon kan er na contact met plantesap een huidreactie optreden.

Het is een uitstekend haarwasmiddel, en voorkomt haaruitval.

Folklore: anti-duivels en heksenkruid.

Galega Galega officinalis

Sierplant. Vroeger: bloedsuikerverlagend, urine afdrijvend en zogdrijvend(cfr Snowbound Herbals).

Gaspeldoorn Ulex europaeus

"Stekelbrem". Giftig?

Gele Bindwilg Salix X rubens

Wilgentenen à manden, …

Gele Kamille

De zaadolie heeft gunstige werking op oorpijn en doofheid. Gele verfstof(wol).

Gele Lis

cfr Dodoens

Gele Kamille Anthemis tinctoria

ZZ bij Charleroi, elders adventief, ook gekweekt. De bloemen geven een gele verfstof.

Gevlekte Dovenetel Lamium maculatum

Soms wordt een vorm met lichtgevlekte bladeren als bodembedekker gebruikt.

Dovenetel (gevlekte, witte en gele) (Lamium maculatum,album , galeobdolon)

Lipbloemige. Lamos = muil, voor de vorm van de bloemen.

Mierebroodje(witte olie onderaan het nootje). De mieren slepen de vruchtjes naar hun nest, en zorgen bij verlies ervan voor verspreiding.

Witte(= album) Dovenetel werd toegepast bij menstruatieproblemen, infecties van de ademwegen en slapeloosheid.

Galeobdolon= gala en bdallo voor melk(en) en slaat eigenlijk nog op de Witte.

Uitzicht van netel om aan vraatzucht te weerstaan.

Glaskruid

cfr Dodoens

Griekse Alant

cfr Dodoens

Grof Bieslook Allium fistulosum

Afkomstig van Siberie à keuken(Oosterse: Japanse look)

Grote Winterpostelein Claytonia sibrica

Groente(eetbare zaden en bloemen) Sierplant. Flora Europaea(1964) = Montia siberica.

Italiaanse Aronskelk Arum italicum

Geneeskruid. Vijverplant Uit Z. Europa. Stinzenplant, verwilderd.

Karmozijnbes Phytolacca americana

Bes(rijpe) è vlekken! Verstof in snoepjes, porto. Mag niet meer gebruikt worden((licht) giftig). Geneesk.: reuma, purgatief, …

Kattekruid (soort) Nepeta mussinii

Cfr Nepata cataria. Ook favoriet voor katten(Catmint). De cataria = Catnip(menstruatiebevorderend). Gemakkelijke sierplant.

Kaukasiche Berenklauw Heracleum montegazzianum

Reuze (of Grote) Bereklauw(Heracleum mantegazzium)

Schermbloemige, verwilderde sierplant . Ook de Kaukasische of Perzische Berenklauw, fel in trek bij de imkers. De plant bevat haartjes op de stengel en blad, deze bevatten een vloeistof die verbranding tot de 2e graad kunnen veroorzaken.

Kerrieplant Helichrysum angustifolium

Keuken. Geneeskracht: Anti depressiva, opwekkend, pijnstiller. Luchtververser.

Klimop

Klimopfamilie. Houtige inheemse klimplant(met niet-parasitaire hechtwortels).

De klimop is in onze streken een algemene plant, die langs bomen en muren omhoog komt, maar ook op de grond gedijt. De groengele bloemen ontwikkelen zich alleen in de zon, dus aan de toppen.

Giftigheid: De bladeren, maar vooral de bessen zijn giftig, die wel massaal in de winter door merels, lijsters en bosduiven worden gegeten.

Folklore:

-Symbool van dronkenschap in de oudheid(Dionysus en Bachus met klimopkrans)

-Vroeger werden de huizen en kerken(kerstmis) met klimop versiert, later verboden.

Geneeskracht:

-menstruatie bespoedigen door inademen van hete damp van een bessenaftreksel.

-Tegen luizen

-Het irriterende klimophout werd gebruikt in het plaatsen van "fontanellen"(insnede in huid, daarin erwten en klimophoutjes en dat laten verzweren ==> ziektes verdwijnen)

-Eksterogen, wespensteken

Gebruik: Kledijreinigingsmiddel, de kleuren krijgen hun frisheid terug.

Koningskaars Verbascum thapsus

Viltige bladeren in kousen of schoenen(warm!). Gedroogd in hoofdkussens. "Weidekaars".

Verbascum, van barba = baard. Thapsus = groep planten bekend om gele kleurstof.

Romeinen: fakkels(stengel in talk). M.E.: stengel in reuzel. Cfr ook de stalkaars.

Dodoens: Wolle cruyt

Koolzaad

Kruisbloemige, olie! Akkerbouw. Van M.Z. gebied. Koolraap of knolraap(groente/veevoer) = varieteit.

Koudkruid Tiarella cordifolia

Overblijvende sierplant. Tiara = hoofddeksel, cfr bloem. Thee(mond-, oogkwalen), wortel diarree, wonden.

Kruidvlier

cfr Dodoens

Kruisbladwalstro Galium/Cruciata(laevipes)

Bladeren in kransen van vier, vandaar de naam.

Lavas

cfr Dodoens, ook "eeuwigdurende selder".

Liatris Liatris spicita

Eng. = Gayfeather. Overblijvende borderplant.

Meekrap Rubia tinctorum

Verfstof(Karmozijnrood, cfr Hollandse vlag). Niet in voeding(KB). Bijna verdwenen verwilderde cultuurplant.

Meisjesogen Coreopsis verticillata

Overblijvende sierplant(borderplant), met goed wortelgestel.

Mohonia Mohonia aquifolium

Eng. = Oregon Grape Root. Historisch geneeskruid: reuma, arthritis, lever, huidziekten

Netel

Cfr dodoenstuin.Tegengif: hondsdraf, klimop, weegbree, brandnetel zelf. Neteldoek(kaasbereiding, schilderdoek, hemd(40 kg brandnetel nodig)

Oost-Indische-Kers Tropaeolum majus

à Sla, cfr Tuinkers. Klimmer. In salades(peperachtig), als kappertjes.

Pitrus Juncus effusus

Wiek! Eng. = Curly Wurly. In voedselrijke vennen. Vijverplant

Purperen Rudbecka Echinacea purpurea

Weerstand verbeterend (Dr Vogel), Immuunsysteem verbeterd. Tantaquidegon(venerische medicament in 1942).

Rabarber Rheum rhabarbarum

Jam v/d stengel. Blad is giftig.

Reuzenbalsemien Impatiens glandulifera

Impatiens = rust è symptomen: ongeduld, onzekere reacties, opgewondenheid.

Riet Phragmites communis

Grassen(Gramineae). Zeer algemene soort, in moerassen, vochtige bossen en akkers, natte duinvalleien, langs waterkanten, ook op zilte grond.

Phragmites = afscheiding, verschansing(van riet gemaakt).

Riet heeft een duidelijke "knak" in het blad = "duivelsbeet", eigenlijk een versteviging.

Gebruik: groenbemester, dakbedekker, oeverversteviger en verlandingspionier.

Riet is ook waterzuiverend

Rozemarijn

Cfr Dodoenstuin(Verwarmingsmiddel, reuk!). Keuken.

Saffloer Carthamus tinctorius

Keuken. Kleurstof. Geneeskracht: digestief, maagklachten, psoriasis.

Salie(echte, o.s.:blauwe) Salvia officinalis

Aromatisch wintergroen struikje(van MZ). Keukenkruid. Salvia = genezende plant è salie.

Schildersverdriet Saxifraga geum

Sierplant(Steenbreekfamilie, geslacht steenbreek).

Slanke/Gewone Sleutelbl. Primula elatior/veris

Dodoens: Witte Sluetelbloemen

Sleutelbloemfam., bloeit in het voorjaar.

De slanke komt meer op koele en vochtige plaatsen voor. Primalu veris = eerstelinkje in de lente. De gewone was een geneeskruid.

Ze hebben tweeërlei bloemen, een lange stijl en vrij diep in de kroonbuis zittende helmknoppen, of omgekeerd. Dit verzekert kruisbestuiving.

Smal Longkruid Pulmonaria montana

Cfr Gevlekt of Breed Longkruid. Ook dezelfde "eigenschappen"?

Smeerwortel(Gewone)

cfr Dodoens(Waelwortele) De wortel in zalven à spierpijnen, breuken(zelfs geraamtes terug aan elkaar, maagdenvlies)

Spitslobbige Vrouwenmantel Alchemilla vulgaris

Naam naar de bladvorm(in het midden dauwdruppel). Dauwdruppel voor okkulte bezigheden(alchemilla). Oud geneeskruid.

Mantel van Freya à keuken. Waswater voor zweren en wonden.

Uplandse Smeerwortel Symphytum X Uplandicum

Sierplant(varieteit)

Vaste Lupine Lupinus polyphyllus

Sierplant. Lupine, van wolf, dit slaat op de zaden(erwten), die alleen voor wolven geschikt zijn.

Veldhondstong Cynoglossum officinale

Geneeskruid(o.a. bij hondebeten). Ruwbladige(Boraginaceae). Gevaarlijk voor vee.

Verfbedstro Asperula tinctoria

Vroeger als kleurstof.

Verfbrem Genista tinctoria

Geel verven van linnen en wol. Giftig.

Vetkruid (soort) Sedum spectabile

Laatbloeier(sierplant)

Vlas Linium flavum

Lijnzaad of vlas. Lijnolie(verf, bakken), linnen nu vervangen door synthetische stoffen. Cfr Dodoens

Wede Isatis tinctoria

Blauwe kleurstof, vroeger gekweekt. Rotte bladeren è stank è verbod door Elizabeth I

Westerse Karmozijnbes Phytolacca acinosa

In cultuur om de vruchten, verwilderd en adventief.

Wilde Tijm Thymus serpylum

Tijmsiroop als hoestdrank. Sterke geur bij fijnwrijven van de bladeren.

Wilde Kamperfoelie Lonicera periclymenum

Dodoens: Gheytenblad. Nachtvlinder(geurt vooral ‘s avonds)

Wilg Salix

Vlechtwerk à manden, omheiningen. Wilgensnippers als aansteker(via open haard). Salicylzuur.

(Winter)bonenkruid Satureja montana

Ingevoerd, welriekend, kruipend struikje uit Z. Europa. Soms als keukenkruid(bij bonen). Het werkt zuiverend op de ingewanden en er worden eigenschappen v/e afrodisiacum aan toegeschreven. Een aftreksel wordt aanbevolen tegen maagpijn en slechte spijsvertering.

Winterjasmijn Jasminum nudiflorum

Sierstruik. Olijffamilie.

Witte Lelie Lilium candidum

7000 geregristreerde soorten. Sierplant.

Wolverlei(Valkruid) Arnica montana

De plant bevat etherische olie en bitterstoffen, en heeft een aangename geur. Oud geneeskruid.

Wouw Reseda luteola

Verfstof(geel, Hollandse vlag: Meekrap + wouw WAS oranje, wouw niet bestendig: oranje/blanje/bleu). Aanwezig i/h Maasgebied.

Yucca Yucca flaccida

Sierplant Vb Adams needle. "Godsdienstnaam" = Yvory Tower

Zaagblad Serratula tinctoria

Bladeren werden met natronloog(zeep/aluin) gekookt è gele verfstof. Zeer zeldzaam.

Vroeger om allerlei wonden te behandelen.

Zandwolfsmelk Euphorbia seguiriana

Wolfsmelkfamilie.

Zuurbes Berberis vulgaris

Doornstruik. Vroeger in jam. Geneeskracht: Lever, constipatie, infecties, …