Basismethodiek

Met iemand praten lijkt eenvoudig. Toch ervaar je vaak dat dit moeilijker is dan verwacht. Vooral als jijzelf of de ander iets wil bepraten en je van elkaar iets wilt gedaan krijgen. Je wilt dan iets verduidelijken, of je wilt elkaar beïnvloeden of je wilt bij de ander iets bereiken.

Praten vraagt een gerichtheid op jezelf en een gerichtheid op de ander. Communicatie vraagt een opnemen, verwerken en een weergeven. Volgende methodiek tracht deze elementen, jezelf en de ander, opnemen, verwerken en weergeven aan bod te laten komen :

Communicatie-interactie als afwisseling van intensioneel en extensioneel gericht zijn, dit is voeling krijgen met jezelf en passend hier iets van uiten samen met voeling krijgen met de ander en zien wat dit voor je betekent.

 

bijvoorbeeld

je wilt iets bepraten:

eerst ga je na wat je wilt bepraten, vervolgens geef je aan hoe je het wilt bepraten, dan kijk je of de ander dit goed vindt en wat zijn reactie voor je betekent.

opnieuw kijk je bij jezelf wat je verder wilt doen en vervolgens druk je dit uit, dan kijk je of dit overkomt, wat de ander er van vindt en hoe je je hier bij voelt.

verder ga je bij jezelf na of je hierop wilt reageren en druk je dit op een bepaalde wijze uit, dan merk je hoe dit overkomt wat de ander er van overneemt en hoe je dit ervaart.

 

dus telkens vier stappen :

 ik praat met mezelf

  ik praat met de ander

  ik luister naar de ander

  ik luister naar mezelf

 

nog een voorbeeld :

iets vragen

stap 1 praten met jezelf : ik ga na wat ikzelf niet kan en wie me zou kunnen helpen en of ik dit goedvind
stap 2 praten met de ander : ik zoek iemand op en vraag of die tijd voor me heeft
stap 3 ik luister naar de ander : ik let op hoe de ander op mijn voorstel reageert
stap 4 ik luister naar mezelf : ik ga na wat ik met deze reactie kan doen

stap 1 praten met jezelf : ik overleg met mezelf of ik verder wil doorgaan met mijn vraag en of ik de voorwaarden van de ander aanvaard
stap 2 praten met de ander : ik zeg waar ik telkens in vastloop
stap 3 ik luister naar de ander : ik let er op of die hier ook ervaring mee heeft
stap 4 ik luister naar mezelf : ik ga na of die ervaring voor me bruikbaar is

stap 1 praten met jezelf : ik overleg wat ik wel of niet zal vragen
stap 2 praten met de ander : ik vraag de ander of die dit voor me wil doen
stap 3 ik luister naar de ander : ik tracht te vatten of de ander zich wil en kan engageren
stap 4 ik luister naar mezelf : ik voel of ik hier blij mee ben of teleurgesteld

 

Naargelang de gesprekssituatie, wordt begonnen met een andere stap. Zo zal bij luisteren een andere volgorde gelden :

dus telkens vier stappen : <aanklikken voor meer informatie

 ik luister naar de ander

 ik luister naar mezelf

 ik praat met mezelf

 ik praat met de ander

 

een voorbeeld :

een compliment krijgen

stap 1 ik luister naar de ander : ik tracht te vatten wat de ander me wil zeggen
stap 2 ik luister naar mezelf : ik ga na wat dit voor mij betekent
stap 3 ik praat met mezelf : ik maak een veronderstelling over de voorliggende bedoeling bij de ander
stap 4 ik praat met de ander : ik zeg dat ik een en al oor ben

stap 1 ik luister naar de ander : de ander zegt iets prettig over wat ik doe voor hem of haar
stap 2 ik luister naar mezelf : ik merk dat me dit goed doet
stap 3 ik praat met mezelf : ik vind dat ik mijn blijheid best kan delen
stap 4 ik praat met de ander : ik zeg dat ik er blij mee ben met wat de ander zei

 

Toelichting stappenplan

ik luister naar mezelf : hier wordt ruimte gemaakt voor waar je behoefte aan hebt, wat je voelt, wat je je voorstelt of van droomt, wat je fysiek welbevinden is. Zo deze stap volgt op stap 3 luisteren naar de ander, houdt dit in dat je voeling tracht te krijgen met wat dit bij je teweeg brengt en welke betekenis je geeft aan wat de ander je zei. Je gaat na welk effect wat de ander zegt op je heeft.

ik praat met mezelf : hier wordt ruimte gemaakt voor persoonlijk overleg of wat je voelt en wilt met de ander kan gedeeld worden en hoe je dit wilt oppakken. Hierbij maak je gebruik van eerdere ervaringen, van wat je waarneemt en van wat je denkt het best te kunnen oppakken, in welke onderdelen met welke kans op succes. Je gaat ook na of wat je wilt doen overeenstemt met wat er in je omgaat, met wat je voelt of wat je verlangt. Je gaat tevens na hoe de ander het en je zal vinden en wat het effect zal zijn op de ander en zijn gevoelens zo ik dit of dat zeg. Zo deze stap volgt op stap 4 luisteren naar mezelf, ga je na of dit het beoogde resultaat was, ofwel dat je wat je voorgenomen hebt nog niet is bereikt.

ik praat met de ander : wat je voelt en wat je je concreet voorgenomen hebt breng je over op een voor de ander zo aanvaardbaar mogelijke wijze. Gelet kan worden op eigen expressiviteit en duidelijkheid rekening houdend met het perspectief van en het respect voor de ander. Hierbij trachtend elk tot zijn recht te laten komen en elkaar zo veel mogelijk te vinden zodat je relatie hier aan groeit.

ik luister naar de ander : er op letten hoe wat je uitdrukt begrepen wordt en overkomt bij de ander, hierbij aandacht bestedend aan wat je ziet, hoort en de ander je laat voelen, het is omgaan met feedback van de ander, welk effect heb je op de ander. Zo getrouw mogelijk hoogte trachten te krijgen zonder drempels, weerstanden en vooroordelen. Ik tracht meer te weten waaraan de ander behoefte heeft en wat die wil en bedoelt. Ik tracht hoogte te krijgen van de gevoelens en de gedachten van de ander, onder meer bij wat ik zeg en tracht me in zijn situatie te verplaatsen en me in te leven. Ik tracht de dingen vanuit zijn perspectief te ervaren en vanuit hoe die iets ervaart en oppakt. Ik tracht tevens precies het effect te leren kennen dat ik op de ander had door wat ik uitdrukte en of dit overeenstemt met mijn bedoeling. Ik tracht dit af te leiden uit het antwoord en de reactie van de ander op wat ik uitdrukte. Ik let hierbij onder meer op de getoonde of gehoorde gevoelens. Zo kom ik te weten of de ander reageerde op wat ik zei of op wat ik op een andere wijze liet merken. Ik tracht hierbij te achterhalen of wat de ander zegt of doet teruggaat op wat ik eerst vertolkte en in welke mate dit is of er eerder los van staat.

Zo je voor elk van deze stappen nog geen inhoud kan formuleren of kan opvangen, houdt dan ruimte open voor de inhoud of vul deze voorlopig in in de vorm van vragen: wat voel ikzelf, wat wil ikzelf, wat zeg ik hoe, wat zegt de ander hoe ?

 

Voordelen

< aanklikbaar
Je wordt uitgenodigd niet alleen voeling te krijgen met de ander, maar evenzeer met jezelf. Je wordt gestimuleerd om te praten met de ander, maar ook te overleggen met jezelf. Naast cognitieve elementen als waarneming, als herinnering van vroegere ervaring en denkwerk, wordt beroep gedaan op de emotionele elementen als eigen behoeften, gevoelens, voorstellingen en welbevinden. Persoonlijke elementen en de draagwijdte voor jezelf krijgen de nodige aandacht. Zowel het gevoelsmatige als het rationele worden aangesproken en kunnen elkaar aanvullen en bijsturen. Niet alleen het subjectieve is belangrijk ook het objectieve, niet alleen het logische en doelmatige is belangrijk maar ook de eigen betrokkenheid en keuze-verantwoordelijkheid. Zo leer je meer aandacht te besteden aan jezelf, maar ook aan anderen. Leer je beter inschatten en hoogte krijgen van wat bij jezelf en anderen leeft. Zo leer je jezelf en anderen beter kennen. Leer je in het algemeen mensen, hun gevoeligheden en hoe zij reageren beter kennen. Vanuit dit begrijpen kan je er ook beter op inspelen en mee omgaan, tot eigen voldoening en die van anderen. Kan je dichter bij jezelf en de ander komen staan. Vooral in de meer complexe groepssituaties en -verbanden kan dit een belangrijk voordeel en meerwaarde opleveren. De sfeer en de samenhang in de groep kunnen hierdoor merkelijk verbeteren, omdat men elkaar minder voorbij loopt en minder met elkaar in botsing komt. Dit kan erg op de kwaliteit van het samenwerken en -leven afstralen.

@ copyright Psychcom-Research v.z.w.