Om het gebruik van de startbaan van de luchthaven van Deurne te optimaliseren, 'overweegt' de Vlaamse regering een ondertunneling van de nabijgelegen Krijgsbaan. De ondertunneling zou 70 meter extra bruikbaar maken. Tegenover die bescheiden terreinwinst staat een investering van ongeveer 900 miljoen. Een debat in het Vlaams Parlement leerde dat de meerderheidspartijen er niet uit zijn wie dat geld moet ophoesten.

Zowel de luchthaven van Deurne als die van Oostende krijgen voor een periode van vijfjaar een manager die de rendabiliteit van de beide regionale luchthavens moet opdrijven, zo kwamen de Vlaamse regeringspartijen overeen. De managers beschikken daartoe over een exploitatie- en investeringstoelage van respectievelijk 117 (Deurne) en 244,26 miljoen (Oostende) frank (2,9 en 6,05 miljoen euro) per jaar. In ruil moeten ze een afdwingbaar milieuplan inzake geluidsoverlast opstellen dat zowel lawaaierige vliegtuigen bant als het aantal vliegbewegingen begrenst.

Een verlenging van de startbaan in Deurne komt er niet. Wel wil de Vlaamse regering maatregelen treffen om de bestaande startbaan "zo maximaal mogelijk aan te wenden". Daarbij wordt ook een ondertunneling van de naburige Krijgsbaan overwogen. Binnen de meerderheidspartijen van de Vlaamse regenboogcoalitie bestaat zowel een minimale (liberale) als een maximale (groene) interpretatie van de voorwaardelijke wijs waarmee dé tunnel in het vooruitzicht wordt gesteld. Vlaams mobiliteitsminister Steve Stevaert (SP) wees ook op het veiligheidsvoordeel van een tunnel: "De huidige situatie waarbij auto's moeten stoppen vóór het rood licht om vliegtuigen door te laten, is niet langer verantwoord."

De groenen blijven koele minnaars van de ondertunneling, omdat de vrees voor een eerste stap naar een latere uitbreiding in hun hoofd blijft spelen. Een bijkomende garantie voor Agalev is dat het naburige Fort 3 als monument wordt geklasseerd. De gronden tussen de luchthaven en het oude fort blijven als landbouwgebied ingekleurd op het gewestplan. Beide planologische beperkingen maken een verdere uitbreiding van de luchthaven nagenoeg onmogelijk - althans in deze legislatuur - en maken de eventuele ondertunneling ook voor de groenen aanvaardbaar.

Wie die ondertunneling in dat geval zal betalen, is nog geen uitgemaakte zaak. Zeker is enkel dat het niet de minister van Openbare Werken Steve Stevaert zal zijn, zoals de regeringspartners overeenkwamen. Agalev-volksvertegenwoordigster Ria Van den Heuvel leidde daaruit af dat de privé-sector met de nodige miljoenen over de brug moet komen. Tot jolijt van CVP-oppositieleider Eric Van Rompuy en tot ongenoegen van Agalev-voorman Jos Geysels sprak minister van Economie Dirk Van Mechelen haar tegen. Volgens hem kan er een "bijkomende financiering via de algemene middelen van de Vlaamse overheidsbegroting voorzien worden". Naderhand werden in meerderheidskringen die woorden wat genuanceerd en werd erop gewezen dat Van Mechelen meer als Antwerpse liberaal dan als Vlaams minister had gesproken. "Ook de algemene middelen zijn niet onbeperkt en als die tunnel echt van levensbelang is voor iedereen, dan moet iedereen maar een steentje bijdragen." Op de parlementstribune zocht SP-minister Stevaert het compromis tussen groen en blauw in een mogelijke publiek-privé-samenwerking.

Over het federale akkoord over de geluidsoverlast rond Zaventem - het eigenlijke onderwerp van het actualiteitsdebat in het Vlaams Parlement - liet minister Van Mechelen verstaan dat het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen het uitgangspunt moet blijven bij planologische maatregelen rond de luchthaven. Voor de omgeving rond de luchthaven van Zaventem komt er een ruimtelijk uitvoeringsplan. "Van een ad-hoconteigeningsstrategie kan geen sprake zijn." Zijn collega Stevaert waarschuwde voor bijkomende verkeersellende in Vlaanderen als er in Schaarbeek (zoals PS en PRL willen) een nieuw TGV-knooppunt uit de grond gestampt wordt.

Het compromisvoorstel van Vlaams minister Steve Stevaert over de luchthaven van Deurne kan bij omwonenden, milieubeweging en actiegroepen op weinig sympathie rekenen. "Niet meer of minder dan een verlenging de facto", oordeelt de Verenigde actiegroepen tegen uitbreiding van het vliegveld (Vatuv). "Een handige cascadebeslissing", vindt de koepel van milieuverenigingen Bond Beter Leefmilieu (BBL). "Los van het feit of een verlenging er nu op termijn kan komen, zal de overlast nu al toenemen", zegt een omwonende.

Volgens Vatuv betekent de ondertunneling niet alleen nutteloos weggegooid geld, maar in wezen ook niet meer of minder dan een verlenging. "Een ondertunneling van de Krijgsbaan komt neer op een uitbreiding. En zet de deur open voor een verlenging op termijn", zegt Hendrika De Vos. "De uitspraak van minister Van Mechelen hierover is duidelijk: 'Op dit ogenblik is er geen sprake van een verlenging'. Op dit ogenblik... Als we zoiets horen, krijgen we het danig op de heupen. Dit verhoogt enkel maar de schizofrenie achter dit voorstel."

"Het zijn ook volstrekt absurde kosten die men aan die ondertunneling zal moeten spenderen: een half tot anderhalf miljard. En dat om een luchthaven 'optimaal te kunnen gebruiken' die geen enkele toekomst heeft. Nu al haalt men zelfs het aantal reizigers niet om als regionale luchthaven erkend te kunnen worden. En de komst van de hogesnelheidslijn richting Nederland en de rechtstreekse spoorlijn tussen Antwerpen/Berchem en Zaventem in 2008 zal het marktpotentieel zeker niet doen groeien.

"En als men het argument veiligheid aanhaalt, vraag ik me af waarom men dan niet kiest voor een goedkopere, ondiepe sleuf in de Krijgsbaan. Fort 3 beschermen? Stevaert kan dat wel zeggen, maar dat valt buiten zijn bevoegdheid. Ik kan enkel vaststellen dat Fort 3 als enige van de acht Antwerpse overblijvers van de oude fortengordel nog altijd niet geklasseerd is." Vatuv wil nu een dossier indienen bij de Inspectie van Financiën en het Rekenhof om de 'waanzin' van het project te laten onderzoeken.

De BBL spreekt in een reactie van een "cascadebeslissing, die de nodige beleidsruimte verschaft aan een volgende regering". Volgens de BBL kan de ondertunneling immers op termijn aangegrepen worden als eerste stap om de startbaan alsnog te verlengen. De bond vraagt ook aandacht voor de onmiddellijke effecten op vliegverkeer en overlast van omwonenden.

"Voor mij zijn die duidelijk", reageert een omwonende. "Nu kan de dalingshoek verlaagd worden, waardoor vliegtuigen lager zullen kunnen aanvliegen. Enkele vliegtuigtypes zullen nu ook in tegenstelling tot vroeger hun maximumcapaciteit passagiers en brandstof aankunnen. De gevolgen voor de buurt lijken me duidelijk." (PG)

Eigen berichtgeving

De Antwerpse luchthavengemeenschap reageert ontgoocheld op het besluit van de Vlaamse regering om de startbaan van Deurne niet te verlengen en enkel de Krijgsbaan te ondertunnelen. "Dit regeringsbesluit laat geen enkele expansie van de luchthaven toe", zo luidt het. "Hoogstens worden de huidige operaties wat veiliger. Deurne zal een artificieel en onrendabel gebeuren blijven."

Op de luchthaven van Deurne, die jaar na jaar rode cijfers presenteert, zijn momenteel maar twee lijn-maatschappijen actief. De VLM verbindt Deurne dagelijks met Londen en Genève, KLM pikt er passagiers op om naar haar netwerk in Schiphol te vliegen. Beide maatschappijen doen dat, onder meer wegens de korte piste, met propellervliegtuigen. De piste heeft een lengte van 1.510 meter maar daarvan kon, onder meer wegens obstakels op de aanvliegroute, momenteel slechts 1.366 meter gebruikt worden. De luchthavengemeenschap had aangedrongen op een pisteverlenging zodat grotere machines Deurne kunnen aandoen. Maar daar komt dus niets van in huis. De ondertunneling van de Krijgsbaan maakt het aanvliegen wat veiliger en vermindert de files. Zo verdwijnt de omheining die nu nog een obstakel is, en ook het risico dat autoverkeer de landing hindert, valt weg. Dit zal hoogstens toelaten dat VLM haar Fokker 50-toestellen, die nu in de zomer nog regelmatig met beperkte capaciteit (minder zetels) moeten vliegen, beter kan benutten. De in de luchtvaart veel gebruikte vliegtuigtypes (Boeing 737, Airbus, Avro en' de meeste Jettypes zoals Embraer en Canadair) zullen Deurne links moeten laten liggen wegens luchtvaarttechnisch niet geschikt.

"Inzake veiligheid is dit een goede zaak", zegt een verantwoordelijke van de luchthaven die anoniem wil blijven. 'Maar vanuit commercieel oogpunt biedt het regeringsbesluit geen perspectieven. We gaan geen enkele nieuwe maatschappij kunnen aantrekken en onderzoeken hebben aangetoond dat enkel een pisteverlenging toelaat om Deurne rendabel te maken." De Antwerpse Kamer van Koophandel en het Vlaams Economisch Verbond, twee hevige voorstanders van de uitbouw van Deurne, reageerden gisteren ontgoocheld.

Terug naar 5.1.5.00 Overzicht krantenartikels periode 1 januari 2000 - 30 juni 2000

Terug naar 5. Persartikels

Terug naar Index