Agalev had afgelopen week pech. De lekken in het dossier over de luchthaven van Deurne kwamen de groene partij slecht uit. Eerst was er Patrick Dewael die tijdens zijn bezoek aan Parijs de meegereisde journalisten meldde dat hij dinsdag op tijd terug moest zijn voor een bijzondere ministerraad. De Vlaamse regering wilde haar standpunt scherpstellen naar aanleiding van een actualiteitsdebat in het Vlaams parlement over Zaventem. Meteen waren enkele redacties in verhoogde staat van paraatheid. Dinsdagavond bracht de VRT-radio vervolgens het onvoorwaardelijk ondertunnelingsscenario voor de Krijgsbaan uit.

Een uitdrukkelijke afspraak binnen de regering om voor de formalisering van de tekst, voorzien voor woensdagmorgen, niks naar buiten te brengen, was met voeten getreden.

Meteen zaten de groenen woensdag in de verdediging. Iedereen uit de buurt van de Deurnese luchthaven kreeg een vooringenomen beeld van de situatie. De tunneloptie is meer dan twintig jaar oud en werd steeds in het kader van de verlenging van de startbaan gebruikt. Dan mocht Agalev nog honderd keer het tegendeel beweren, zelfs een kleuter begrijpt dat het ingraven van de weg die met de startbaan een T vormt, een perfect opstapje betekent naar de uiteindelijke pisteverlenging. De procedure tot klassering van Fort III (een relict van de Antwerpse verdedigingslinie uit de vorige eeuw dat eveneens een verlenging in de weg staar, BBR) zou daar niets aan veranderen. Die kan immers worden teruggeschroefd. Van alle forten is Fort III het slechtst bewaarde.

Tot overmaat van ramp werd de interpretatie van de groenen over de financiering van de tunnel tijdens het debat frontaal tegengesproken door minister van Economie en Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen (VLD). Voor Agalev kon er geen sprake zijn van publieke gelden. Van Mechelen merkte dan weer terecht op dat het akkoord enkel stipuleert dat de begroting van mobiliteitsminister Steve Stevaert (SP) gevrijwaard blijft. Desnoods zou hij zelf de nodige centen op tafel leggen, . zo leek het wel. Gisteren bracht Dewael vooralsnog klaarheid met een sibillijnse opmerking die iedereen te vriend houdt. "Op basis van het plan dat de aan te trekken manager gaat opstellen, zal bepaald worden hoeveel de overheid en de private sector respectievelijk dienen in te brengen", vertelde hij na afloop van de gebruikelijke ministerraad.

Het belang van dit dossier kan voor de Antwerpse groenen, en dus voor de groenen in het algemeen, maar moeilijk worden overschat. Jarenlang heeft Agalev in Antwerpen stelling genomen tegen de luchthaven en voor de omvorming van de infrastructuur tot een parkzone. Even een citaat uit een persconferentie van anderhalf jaar geleden: "De groenen kiezen voor een duidelijk uitdoofscenario (...) De prioriteit voor Agalev is een directe aansluiting van. Zaventem op de spoorlijn Antwerpen-Brussel. Dan kan men op een halfuur van Antwerpen tot in het luchthavengebouw van Zaventem geraken." Nauwelijks twee weken geleden steunde de paarsgroene federale regering uitdrukkelijk de beslissing van de NMBS om tegen 2009 een 'diabolo' aan te leggen, een treindienst die Zaventem aansluit op de lijn Mechelen-Antwerpen.

En er is meer. De luchthaven van Deurne is een stoorzender voor de rust van inwoners uit de verschillende gemeenten die in de buurt van de landingsbaan aan elkaar grenzen: Berchem, Deurne, Mortsel en Borsbeek. De groenen doen het in deze buurten electoraal sowieso goed, maar in Mortsel en Borsbeek doen ze het nog een stuk beter. Gemeenteraadsverkiezingen leveren daar makkelijk een vijfde van de stemmen op. Een deel van die aanhang is juist te danken aan het doorgedreven verzet tegen de luchthaven. De indruk geven dat deze tegenstand nauwelijks enkele maanden voor de gemeenteraadsverkiezingen wordt prijsgegeven, is meer dan spelen met vuur. Het is electorale zelfmoord.

Maar heeft de Vlaamse regering nu al beslist om een tunnel aan te leggen? Neen. De tekst van het akkoord leest duidelijk. "De ondertunneling van de Krijgsbaan kan overwogen worden op basis van een verslag van de aangestelde manager, voor zover deze de veiligheid en de rendabiliteit van de luchthaven op termijn in het vooruitzicht stellen." Kortom, het gaat om een mogelijkheid die pas wordt bestudeerd wanneer aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Agalev, bij monde van plaatselijk volksvertegenwoordiger Ria Van den Heuvel, is ervan overtuigd dat die condities niet worden gehaald. De redenering is simpel. Een investering van l miljard voor een tunnel maakt het verlieslatende Deurne helemaal onrendabel. Tenzij natuurlijk de overheid die tunnel bekostigt. Maar dat miljard kan veel beter worden gebruikt om andere, meer noodzakelijke, infrastructuurprojecten te financieren.

Door de mediatisering van de tunnelgedachte slaagden de groenen er niet in om deze voorwaarden afgelopen woensdag klaar en duidelijk te stellen. Het kwam de VLD anders wel goed uit. Die partij pleit al jaren voor de verlenging van de landingsbaan. Met het vooruitzicht van de ondertunneling van de Krijgsbaan, de aanstelling van een manager en het uittrekken van 600 miljoen exploitatie- en overheidsdotatie voor de komende vijfjaar lijkt het dat de toekomst van deze regionale luchthaven voor altijd is gewaarborgd. En zo komen de liberalen als winnaars uit dit eerste potje armworstelen. De partij kreeg prompt applaus van het Vlaams Blok, ook al een voorstander van een uitbouw van Deurne.

Wat heeft die Vlaamse regering afgelopen dinsdag nu eigenlijk uitgericht? Het Vlaamse regeerakkoord stipuleerde de optie voor een zakenluchthaven. De verlenging van de startbaan was een mogelijkheid wanneer een privé-partner daarvoor wilde opdraaien. Meteen werd een procedure ingezet om de luchthaven in concessie te geven. Eind december werd het duidelijk dat geen enkele privé-firma bereid was om de nodige miljoenen op tafel te leggen. Stevaert klapte de weg naar de verlenging potdicht. Restte de optie van een optimale exploitatie met de huidige piste. Dat is evenwel een eindig verhaal, al wil niemand dat met zoveel woorden zeggen. De Vlaamse overheid is immers niet bereid om de exploitatieverliezen ad infinitum te blijven dekken. Meteen leek een eerste stap in een uitdoofscenario gezet.

De bevestiging van Stevaerts zienswijze door de Vlaamse regering bleef uit. Tot woensdag. Deurne blijft als zakenluchthaven, de verlenging komt er niet. Maar de VLD kan het zich niet veroorloven om net voor de gemeenteraadsverkiezingen de slag om Deurne te verliezen. Daarom kwam 'bemiddelaar' Stevaert met een tunneloptie op de proppen. A propos, ook voor de Antwerpse SP'ers klinkt dit als muziek in de oren. Een groot deel van de plaatselijke socialisten ijveren voor een volwaardige luchthaven. Die zijn bovendien nog niet bekomen van de manier waarop toenmalig lijsttrekker Louis Tobback hen net voor de verkiezingen het njet tegen de verlenging door de strot ramde. Stevaert zelf kan dan weer geheel naar eigen imagp stellen dat de tunnel nodig is voor de veiligheid. "In Deurne moeten auto's stoppen voor een verkeerslicht wanneer een vliegtuig moet landen," zei hij woensdag. "Dat is wellicht een unieke situatie."

Dat argument is een echte giller. Om te beginnen is het geen unieke situatie, ook in Koksijde moeten automobilisten wachten voor de passerende vliegtuigen. Bovendien geniet Stevaert de primeur om voor het eerst sinds mensenheugenis de ondertunneling van de Krijgsbaan met het veiligheidsargument te verdedigen. Want als het de minister écht om de veiligheid te doen is, dan kan hij even goed een andere, goedkopere optie honoreren: de vorming van een U-bocht in de Krijgsbaan. De minister zou zelfs twee vliegen in een klap slaan. Iedere buurtbewoner kan hem vertellen dat er op deze vier-vaksbaan veel te snel wordt gereden.

Bijkomend voordeel van de "beslissing" is de beslissing op zich. Deurne is al een decennium de running gag van elke Vlaamse regering. Het gladde maar doortastende imago van de minister van Mobiliteit verdraagt een nieuwe aflevering in deze soap niet. Ten gronde blijven evenwel alle opties open. Maar tegen de tijd dat een manager is benoemd en de gelukkige zijn huiswerk heeft gemaakt over de noodzaak van een ondertunneling, zijn de gemeenteraadsverkiezingen voorbij. Als de Vlaamse regering vervolgens nog wat talmt, verbindt de Thalys Antwerpen met Brussel (2005). Wat later (2009) kan de Antwerpenaar per trein rechtstreeks naar de nationale luchthaven. Meteen verdwijnt met de jaren elke noodzaak om Deurne als regionale luchthaven uit te bouwen, de aspiraties van enkele zelfgenoegzame sinjoren te spijt.

Terug naar 5.1.5.00 Overzicht krantenartikels periode 1 januari 2000 - 30 juni 2000

Terug naar 5. Persartikels

Terug naar Index