Sinds de luchthavens in '92 werden opgericht vloeiden er voor 2,5 miljard frank subsidies naar toe. Een deel moest de exploitatietekorten dekken maar het gros ging naar investeringen. Dit jaar bereikte de kredietverlening aan de luchthavens een hoogtepunt met een bedrag van 450 miljoen. Zonder toelage zouden beide luchthavens vorig jaar voor 35 procent verlieslatend zijn geweest. De rekeningen geven trouwens geen correct beeld weer van de werkelijk gemaakte kosten. Indien die allemaal zouden worden verrekend zouden de verliezen nog hoger oplopen. Volgens het Rekenhof dringen er zich dan ook maatregelen op.

Het Rekenhof klaagt ook aan dat de besluitvorming van de Vlaamse regering over de regionale luchthavens "niet doelmatig" was. Er werd te lang geaarzeld en bovendien werd bij de besluitvorming nauwelijks of geen rekening gehouden met de diverse studies die de voorbije tien jaar werden besteld om een toekomstbeleid voor de luchthavens uit te tekenen.

Zoals bekend is de luchthaven van Deurne al jaren een delicate kwestie wegens de meningsverschillen over het al dan niet verlengen van de startbaan. In februari van dit jaar raakte de paars-groen-gele Vlaamse regering het eens om als alternatief te kiezen voor de ondertunneling van de nabijgelegen Krijgsbaan, waardoor de huidige startbaan optimaal zou kunnen worden benut.

De regering liet de Participatiemaatschappij voor Vlaanderen (VPM) de beslissingen voorbereiden terwijl de eigen administratie er nauwelijks bij betrokken werd, klaagt het Rekenhof aan. Door een gebrek aan coördinatie bij de beleidsvoorbereiding werd er nooit werk gemaakt van een duidelijke langetermijnvisie.

Ook de recente beslissing om voor Deurne en Oostende managers aan te stellen, is onvoldoende gemotiveerd, vindt het Rekenhof. Dat staat daarmee op één lijn met de Sociaal Economische Raad voor Vlaanderen, die beslissing "vaag" noemde en "zonder duidelijke doelstellingen". Volgens het Rekenhof overlappen de taken van de managers die van de luchthavendirectie, wat onnodige extra kosten met zich brengt.

Het Rekenhof is ook niet te spreken over de manier waarop de Vlaamse regering in '98 de beloodsing van zeeschepen uitbesteedde. Bij slecht weer worden de loodsen per helikopter aan boord gebracht. Die opdracht werd voor negen jaar aan een privé-bedrijf toevertrouwd. Maar ondanks aanwijzingen dat de prijs abnormaal hoog lag, werd het bedrijf niet gevraagd die te verantwoorden. Een studie had bovendien aangetoond dat de zaak voordeliger zou zijn indien de Vlaamse overheid het zelf zou doen.

Daar komt bij dat een beoordelingscommissie had geadviseerd te kiezen voor de tweede firma die op de offerteaanvraag had gereageerd. Het goedkopere bedrijf werd "om technische redenen" geweerd. Protest bij de Raad van State leidde in april tot schorsing van de beslissing. Indien de Raad van State de gunning uiteindelijk ook vernietigt, kan de Vlaamse regering zich verwachten aan schadeclaims.

Opmerkelijk is dat de regering zichzelf de facto de mogelijkheid ontzegde het contract op te zeggen door akkoord te gaan met een overdreven hoge opzegvergoeding. In de huidige omstandigheden kan dat volgens het Rekenhof oplopen tot het "exuberante" bedrag van 900 miljoen (SD)

Brussel - Eigen berichtgeving

In een reactie op de kritiek van het Rekenhof zegt de bevoegde Vlaamse minister Steve Stevaert (SP) dat de luchthavens van Oostende en Antwerpen nooit winstgevend kunnen worden. "Als we er te veel trafiek toelaten, komt er kritiek uit groene hoek, als we ze sluiten komt er nog meer kritiek", zo merkt Stevaert op. "Het is bijzonder moeilijk om privé-investeerders te vinden en als ze zich al aanmelden, eisen ze dat de overheid eerst miljarden investeert in uitbreidingswerken."

Al jaren zoekt de Vlaamse overheid naar een oplossing voor het probleem van de regionale luchthavens. De zoektocht leidt steevast tot een harde politieke discussie waarbij ecologische belangen loodrecht staan tegenover economische. De aanslepende polemiek een jaar geleden over de verlenging van de piste van Antwerpen is er een perfecte illustratie van.

Voor Oostende werd na veel studiewerk door het Duitse bureau Spiekermann al eens een offerte uitgeschreven om privékapitaal aan te trekken maar die leidde tot slechts enkele kandidaatstellingen en werd bijgevolg afgevoerd. Bedoeling is nu dat er externe managers worden aangetrokken om een toekomststrategie voor de luchthavens uit te werken. Stevaert ontkent dat de Vlaamse regering té traag beslist in het luchthavendossier. "We moeten een hele administratieve mallemolen afwerken, dat is niet onze schuld. Het hele dossier ligt nu al weken bij de inspectie van Financiën".

Volgens Stevaert moeten externe managers worden aangetrokken omdat de luchthavencommandanten die nu de exploitatie leiden een veeleer technische functie hebben en over niet veel managementervaring beschikken Het Rekenhof oordeelt dan weer dat de functieomschrijving voor die managers té vaag is en dat hun jobinhoud dreigt te overlappen met die van de luchthavencommandanten. (GSC)

Terug naar Index

Ga naar 5. Persartikels

Ga naar 5.1.5.01. Overzicht krantenartikels periode 1 juli 2000 - 31 december 2000