7.4. Advies van de Inspectie van Financiën van 14 mei 2003
Betreft: Opdracht tot starten van
onderhandelingen voor het opzetten van een PPS-constructie m.b.t de ondertunneling van de Krijgsbaan te
Deurne, de ontwikkeling van 29 ha bedrijventerreinen en een concessie van 99
jaar op de exploitatie van de luchthaven.
1. HET
VOORSTEL
De
Vlaamse regering heeft op 19 juli 2002 de Participatiemaatschappij Vlaanderen
belast om na te gaan of de ondertunneling van de Krijgsbaan te Deurne via PPS
kan worden gerealiseerd en dit onder enkele strikte voorwaarden. In navolging van deze beslissing
wordt in de nota aan de Vlaamse regering door de PMV de grote lijnen geschetst van een mogelijke PPS-constructie hetzij
volgens het participatieve hetzij het contractuele model. Aan de Vlaamse
regering wordt een principiële goedkeuring gevraagd over het voorgelegde participatieve concept zodanig dat de
PMV kan overgaan tot het gedetailleerd uitwerken van het concept binnen de
vooropgestelde lijnen.
Dit
voorstel moet rekening houden met het advies van de Inspectie van Financiën :
·
Met financieringsaandeel van de particuliere sector dient minstens de
helft te bedragen.
·
De eventueel in te brengen landingsrechten als mogelijke inkomsten
moeten zodanig zijn dat de initiële inbreng in het project binnen een redelijke
termijn kan worden terugverdiend.
·
Het projectrisico moet goed worden omschreven en gedeeld tussen de
overheid en de particuliere sector naargelang hun inbreng in de PPS.
·
De aangezochte privé-partners moeten een duurzaam belang hebben bij het
project.
·
De juridische formule dient sluitend te zijn.
·
De tussenkomst van het Vlaams Gewest dient ESR-95 neutraal te zijn.
De stand van zaken ten aanzien
van voormelde evaluatiecriteria en -voorwaarden wordt hierna besproken.
Afschrift
de
heer Vlaamse Minister van Financiën en Begroting '
de heer
Secretaris-generaal van het departement Economie, Werkgelegenheid, Binnenlandse
Aangelegenheden en Landbouw
de heer Directeur-generaal
van Abafim
2. BESPREKING
VAN HET VOORSTEL
2.1.Wettelijkheid
en regelmatigheid
Hoewel
de juridische vormgeving nog verder dient geanalyseerd zijn wel al bepaalde
contouren geschetst. Uit de nota blijkt een voorkeur voor het opzetten van
een zgn. participatieve PPS, d.w.z. een vennootschap waarin zowel de overheid als de
privé-sector als aandeelhouders participeren. Overheid, regionale partners en
commerciële via een aandeelhoudersovereenkomst in een SPC, die de tunnel bouwt,
de luchthaven
in concessie krijgt en 9 ha grond bouwrijp maakt. De overheidsaandelen worden
ondergebracht bij PMV.
Dienen verder juridisch
onderzocht
-
De modaliteiten en mogelijkheden om de BTW via een bijzonder vehikel
snel te recupereren. Quid voorstellen terzake van PWC?
-
De concessievoorwaarden zowel wat de luchthaven als wat de gronden
betreft.
-
De samenwerking (of anderszins) met de DAB over de exploitatie (en de
wijze van verdeling van de huidige dotaties).
-
De
exit-voorwaarden (na 10 jaar) voor de overheidspartner(s), idem wat de
privé-partners betreft.
-
De mogelijkheid tijdig de nodige vergunningen af te leveren en een RUP
voor de bestemming van de gronden klaar te hebben.
-
Te grote onduidelijkheden hierover verhogen een aantal risico's
aanzienlijk
* commercieel risico (de BTW-recuperatie is
goed voor 5,7 miljoen €!)
* operationeel risico
(exploitatie; overschrijding bouwkost tunnel).
Finaal kan enkel het op
te maken businessplan hierover uitsluitsel geven (trouwens ook voor de partners
die zich pas dan definitief zullen
engageren).
Daarenboven wil de
Inspectie van Financiën er nogmaals op wijzen dat de selectie en aanduiding van
de partners alleszins moet gebeuren conform
de wetgeving overheidsopdrachten.
Tenslotte
weegt er een politiek risico op het dossier in de mate de overheid met
aanvullende of wijzigende milieuwetgeving de leefbaarheid / haalbaarheid van het
project kan aantasten of niet tijdig de nodige vergunningen kan of wil
afleveren.
22. Doelmatigheid
Teneinde het voorstel in
dit stadium af te toetsen werd op aandringen van de Inspectie van Financiën een
voorlopige balans van shared return/shared
risks (SRESRI-analyse) opgemaakt.
De vraag is nu of de
balans evenwichtig is m.a.w. is er een evenwicht tussen return en risico en is
er een evenwicht tussen privé-belangen en
publieke belangen.
Wat
de eerste vraag betreft (return-risico-verhouding) valt het moeilijk te
antwoorden in dit stadium. Er liggen wel een aantal mogelijk scenario's voor die de
toestand in break-even na 10 jaar weergeven.
In
beginsel zou dat ingeval van bepaalde scenario's kunnen aanduiden dat er
een evenwicht tussen return/risico mogelijk is.
Maar
om definitief uitsluitsel te hebben,
dient op basis van de mogelijke scenario's een volledig businessplan te worden voorgelegd. En dat ook
voor de periode na 10 jaar. Dat wordt
trouwens ook woordelijk
gesteld in de sterkmakingsbrief van de mogelijk partners.
Een
belangrijk element blijft het zgn. politieke risico : haalbaarheid van
de uiterste datum (17.12.2003) voor de certificatie aan de ICAO-normen van de luchthaven, de termijn voor
een RUP, invloed en interferentie van
drukkingsgroepen die de exploitatievoorwaarden aantasten, e.d.m.
2.3.
Budgettaire inpasbaarheid
Volgende
financiële incidentjes zijn verbonden met het voorstel.
a.
De kosten van voorstudie, conceptualisering e.d.m. worden geraamd op 250.000 €.
Zij worden gedekt door het rollend fonds van PMV.
b. De
inbreng van het maatschappelijk kapitaal ten bedrag (of voor een geldwaarde)
van 14,3 miljoen € (eventueel
deels in gronden).
De
inbreng in geld kan worden aangerekend op een uitgavenpost met ESR-code 8 en
valt dus buiten het genormeerd begrotingssaldo.
De
inbreng (in huidige euro) van de partners dient even hoog te zijn (welke
discontovoet wordt hierbij gebruikt?).
c. De
jaarlijkse dotaties aan de DAB.
Zij zouden tenminste 10 jaar op het huidige niveau (exclusief inflatie)
dienen gehouden of 10 x 2,9 miljoen €,
Vermits
het huidige niveau wordt aangehouden betekent dit in beginsel geen extra beslag
op de begrotingsruimte.
d. De
kost en de hoofdaansluiting van de Krijgsbaan, geraamd op 1,73 miljoen €, is
momenteel niet voorzien in het
investeringsprogramma. Indien deze uitgave voor de Vlaamse begroting neutraal
dient te worden gehouden betekent
dat binnen het huidige programma voor een gelijk bedrag werken dienen aangeduid
die zullen geschrapt worden.
e. Min-ontvangsten voortvloeiende uit het in
concessie geven van de niet als kapitaal ingebracht gronden tegen een
derisoire/symbolische vergoeding, zeker gedurende de eerste tien jaar
Hierover
wordt geen cijfer gegeven.
Nochtans
is dat ook als een overheidskost te beschouwen.
f. Andere
(buiten PPS) becijferde kosten:
-
herlocatie van de sportterreinen 1,4
miljoen euro
-
onteigening veiligheidszones
0,237
miljoen euro
-
bouwrijp maken en verkoop overige gronden (18 ha) 1,335
miljoen euro
Een
aantal kosten (buiten PPS) worden gecompenseerd door te verwachten opbrengsten.
Toch dient aangegeven hoe de nog niet gebudgetteerde kosten binnen de huidige
begrotingsruimte zullen worden opgevangen (want de ontvangsten komen uiteraard
later).
3.
ADVIES VAN DE INSPECTIE VAN FINANCIEN
3.1. Op basis van deze aftoetsing t o.v de
voormelde criteria en voorwaarden komt de Inspectie van Financiën tot
volgende conclusie over de huidige stand van zaken :
a. Financieringsaandeel
van de regionale partners (¹ privé-sector) dient tenminste gelijk te zijn aan dat van de Vlaamse overheid.
De
Vlaamse overheid brengt in elk geval 14,3 miljoen € in voor de bouw van de
tunnel en de regionale partners zouden 15,45 miljoen € moeten inbrengen maar gespreid
in de tijd. De tussentijdse intrest door de gespreide vrijmaking van hun
inbreng dient door henzelf ten taste genomen door een hogere nominale inbreng
voor gelijk aantal aandelen.
b. De
inbreng van de exploitatie van de luchthaven is geconditioneerd door een
voldoende hoge IRR om binnen een
redelijke periode de inbreng terug te verdienen.
Uitsluitsel
dient gegeven door nog op te stellen businessplan.
c. Globaal evenwicht
tussen regionale partners en Vlaamse overheid wat return/risk betreft.
De Inspectie van
Financiën vraagt hierbij bijzondere aandacht voor de vermelde politieke
risico's die voor rekening van de Vlaamse
overheid zijn en blijven.
d. Sluitende juridische
formule.
Voorkeur
gaat uit voor een zgn. cosourcing-formule (of participatieve PPS). De wetgeving
overheidsopdrachten
dient in de volgende procedurestappen strikt te worden nageleefd
e. De Vlaamse inbreng
dient HSR 95 neutraal te blijven.
Het tijdelijke
budgettaire onevenwicht tussen de overige kosten en de latere opbrengsten via
de begroting dient opgevangen door in de
begroting 2004 expliciet de nodige ruimte te reserveren.
3.2. Onder voorbehoud van voorgaande
randvoorwaarden kan de Inspectie van Financien een gunstig advies verlenen.
De
Inspecteur van Financiën,
G.
STIENLET.