OP WEG NAAR SANTIAGO DE COMPOSTELA
Door leerlingen van Jacobus werd het lijk opgehaald, en in een boot gelegd. Door een engel geleid voer deze schuit naar Spanje, waar deze strandde in Padron op twintig kilometer van santiago de Compostela. Daar werd het lichaam begraven in een stenen doodskist, een sarcofaag.
Eeuwen later, in 813, verschijnt er een engel aan de kluizenaar Pelagius, die hem vertelt dat Jacobus in een bos in de buurt begraven ligt. Het graf werd gevonden en Koning Alfonso II liet op de graftombe een kapel bouwen. Zo onstond stilaan een stad met de huidige kathedraal.
Bedevaarten
In 951 gaat Godescale, Bisschop van le Puy, op bedvaart naar Compostela, maar de
pelgrimsrage zal in de 11e tot de 13e eeuw massale vormen aannemen.
Het onderdak voor de pelgrim
Logies vinden voor de nacht was voor de middeleeuwse pelgrim een ganse opgave.
Wij verbleven tijdens onze tocht in kleine pensionnetjes of hotels, bij particulieren of langs de Camino in refuges (speciale verblijven voor pelgrims).
In Auneuil, in het Noorden van Frankrijk, zocht ik de tweede avond vruchteloos naar een
overnachting omdat een "Chambre d'Hôte" onvoorzien gesloten was. Bij een bakker zocht ik rond 19.00 uur hulp voor de oplossing van mijn probleem.
De man deed alle mogelijke pogingen om mij te helpen. Telefoon naar de pastoor, naar de secretaris, naar een nabijgelegen toeristische dienst... Zeker tien telefoons.
Tot er toevallig een gepensioneerde vrouw met haar man bij de bakker kwam. Toen ze hoorden dat ik pelgrim naar Santiago was, nodigde ze me onmiddellijk uit om bij hen de nacht door te brengen. Ik mocht
aanzitten aan een rijke tafel met twee flessen cider. Nadien keek ik er nog naar België - Duitsland. Toen ik 's anderendaags na het ontbijt vroeg wat mijn kosten waren, zei de vrouw : "Doe voor ons een gebed in Santiago".
Ik was de familie en Jacobus erg dankbaar.
In de Middeleeuwen gingen de religieuze orden zich meer en meer bekommeren om het lot van de bedevaarders. De Orde van Santiago was een militair-religieuze orde. Zij trachtte o.a. de weg
vrij te houden van rovers en valse pelgrims. Op haar vlag prijkte het St.-Jacobskruis, een zwaard waarvan het gevest versierd was met bloemvormige elementen.
In steden over heel Europa ontstonden Broederschappen die de pelgrims in spe bijstonden met de voorbereiding van hun reis. Ex-pelgrims verschaften inlichtingen over hun tocht. De broederschap steunde eventueel ook de achtergebleven familie.
Ook vandaag bestaat een broederschap in Vlaanderen : het Vlaams Genootschap van Santiago de Compostela. Ik ben er lid van. In het voorjaar volgde ik er, samen met Johan Van Wiele, een studiedag als voorbereiding op mijn tocht. Ik kreeg er een speciaal attest, in 't Frans en in 't Spaans, waarin gesteld werd dat ik als
pelgrim tijdens de maand juli met de fiets de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela zou maken. Aan religieuze instellingen en personen wordt hierin gevraagd de pelgrim op zijn tocht te helpen en zo nodig bij te staan.
Het attest van de pastoor was vroeger het enig echte bewijs om de echte pelgrim van de valse te onderscheiden. Op de lange duur kreeg zelf de goede pelgrim de naam van vagebond. Dat horen we in een oud spotdicht :
Voor de eenvoudige middeleeuwse pelgrim was het niet gemakkelijk de juiste weg naar zijn einddoel te vinden. Op een wegenkaart moest hij niet rekenen, en eens buiten zijn eigen land was taalcommmunicatie ook onmogelijk.
Huizen waar ze welkom waren hadden als erkenningsteken een schelp op de gevel. Langs de
Camino vond de behoeftige pelgrim onderdak in gasthuizen. Bij goed weer had hij recht op één nacht gratis verblijf.
Tijdens de wintermaanden en op moeilijke plaatsen zoals bergpassen mocht hij er drie tot vijf dagen verblijven.
Ik ontmoette in Spanje twee Westvlaamse humaniorastudenten(18), die met de fiets de tocht deden en die de aanbevelingen in de praktijk hebben omgezet. Elke avond gingen ze bij een pastoor om overnachting vragen. En het lukte wonderwel.
Die met een schooikroes geld vergaart,
Al bedelend langs de wegen sjokt
En met een deerne samenhokt"
